X
تبلیغات
رایتل

swc

شنبه 6 آذر‌ماه سال 1389
توسط: Mr.Hawkman

حضرت امام خمینی در نگاه آیت الله العظمی فاضل لنکرانی

حضرت امام خمینی در نگاه آیت الله العظمی فاضل لنکرانی

« ذوبوافی الامام الخمینی کما ذاب هو فی الاسلام »
« در امام خمینی ذوب شوید همان گونه که او در اسلام ذوب شد. »
این جمله تاریخی از شهید مجاهد آیت الله سید محمد باقر صدر می باشد که خطاب به شاگردان و یاران خویش و ملت مسلمان و مبارز عراق اعلام نمود.
عالم وارسته و نستوه شهید آیت الله سید محمد باقر صدر خود به این توصیه عمل نمود و با ذوب شدن در امام خمینی نهضت و حرکت مقدسی را در عراق بنیان نهاد و تا پای جان برای تحقق آن تلاش کرد و سرانجام در این راه مقدس به شهادت نائل آمد.
این سخن بیان کننده حقیقت بزرگی است و آن عبارت است از معرفی شخصیت والا و جامع و ملکوتی حضرت امام خمینی که عشق به خدا در تمام سلولهای وجود ذرات جان و روح رفتار و سلوک او حرکات و سکنات و مواضعش نفوذ کرده بود و او را به راستی در « خدا » ذوب و محو کرده بود.
به دیگر تعبیر این سخن با زبان گویا اعلام می نماید که اگر می خواهید در همه فعالیت ها و مشی ها و کنش ها ره به سوی « حق » بسپارید در مسیر پاک و مقدس امام خمینی گام نهید و از افکار و اندیشه ها و سیره و روش های او تبعیت نمائید که این پیشوای الهی در « اسلام » ذوب شده و تجسم عملی دین خدا گردیده و الگوی رفتاری و اسوه عملی در همه ابعاد و زمینه ها شده است و با این وصف ذوب در او یعنی عمل عمیق و دقیق به جامعیت اسلام و هموارترین راه برای نیل به مقاصد الهی .
شخصیت های بزرگی با کشف حقیقت وجود مقدس حضرت امام خمینی در او ذوب و محو شدند و به این وسیله به مراتب بالایی از دانش و بینش تقوا و وارستگی جهاد و مبارزه در راه خدا اخلاق و عرفان آزادی معنوی و آزاد اندیشی در فکر و پژوهش و سایر خصال و صفات و رفتاری که به پرورش شخصیت جامع در ابعاد عبادی اخلاقی تربیتی اجتماعی فرهنگی مبارزاتی سیاسی و حکومتی منتهی می شود دست یافتند و از آن میان هستند ذخایر ارزشمندی چون شهید مظلوم آیت الله بهشتی شهید آیت الله مطهری حضرت آیت الله خامنه ای و آیت الله هاشمی رفسنجانی .
یکی دیگر از این شخصیتهای والا و فرزانه، عالم وارسته ای که ذوب و محو در امام خمینی شده و به قله های بلند فقاهت و تقرب و جهاد فی سبیل الله صعود نمود، مرحوم حضرت آیت الله العظمی فاضل لنکرانی می باشد که در اثر پیام گیری از اندیشه ها و سیره و روش های علمی و عملی امام خمینی تا مرتبه عالی « مرجعیت » پیش رفت و خدمات خود به اسلام و انقلاب و جامعه و کشور را به اوج رساند.
نزدیکان آیت الله العظمی لنکرانی تصریح دارند که : « او فانی در حضرت امام بود. عشق سرشار به امام چنان در او موج می زد که گویی کلمات قادر به انتقال این حس نبودند . » (1 )
حالات وصف ناشدنی آیت الله العظمی فاضل لنکرانی نسبت به امام خمینی به معرفت و شناخت نسبت به این مصلح و انقلابگر بزرگ و عارف کامل و واصل منتهی گردید و این شناخت و بینش در ابعاد و جلوه های گوناگون او را به تلاش در مسیر تحقق اهداف و مقاصد این پیشوای محبوب و جامع به حرکت درآورد.
برای آگاهی مردم به ویژه نسل جوان از کیفیت این شناخت در اظهارات و رهنمودهای مرجع عالیقدر شیعه دقت روا می داریم و به این وسیله دریچه ای دیگر به روی خوانندگان برای دست یابی به ابعاد شخصیت حضرت امام خمینی می گشائیم که او مشعل راه ما می باشد و برای بهره وری همه جانبه از اندیشه های ناب و رفتار و عملکردهای رهایی بخش و پاکش به دیدگاههای بزرگانی همچون آیت الله العظمی لنکرانی نیازمند می باشیم .
1 ـ از دیدگاه آیت الله العظمی فاضل لنکرانی حضرت امام خمینی دارای جایگاه و مقام رفیع در علم و دانش می باشند و نظرات عمیق و بکر و بدیع در موضوعات گوناگون ارائه داده اند لکن متاسفانه این مقام علمی هنوز شناخته نشده و برای اهل علم و مراکز و حوزه های علمی و پژوهشی تبیین نگردیده و این یکی از بزرگ ترین خساراتی است که جامعه ما با آن مواجه است .
مرحوم آیت الله فاضل در ابتدا با اشاره به حضور در جلسات درس امام خمینی به جایگاه علمی استاد خود این گونه اشاره می نماید :
« شنیدم امام بزرگوارمان تازه شروع به تدریس اصول فرموده اند. بدون کوچک ترین سابقه ای از درس، از طرز بیان و کیفیت القای مطالب ایشان، در درس معظم له شرکت کردم و پس از چند روز احساس کردم که گم شده ای را که مدت ها به دنبال آن به هر دری می زدم پیدا کرده ام . ایشان با بیان جالب و فکر صائب خود بدون هیچ گونه اعوجاج و هیچ گونه انحرافی از اصل مطلب آن هم با تسلط کاملی که در فنون مختلف مخصوصا در فلسفه و عرفان و مسائل دیگر داشتند و با توجه به وجود ارتباط کامل میان بعضی از مسائل اصول و فلسفه مطالب را طوری القا می فرمودند که چون آفتاب برای انسان روشن می شد . » (2 )
آیت الله العظمی فاضل لنکرانی در عباراتی کوتاه این گونه درباره اعلمیت امام خمینی نسبت به سایر فقها و علمای دین اعلام نظر می نماید :
« من بیش از سی سال در مبانی و نظرات فقهی و اصولی امام کار علمی کردم و بدون هیچ تعصبی ایشان را بر هم عصرانش مقدم و اعلم می دانم و همواره اعتقادم نسبت به مقام علمی امام افزوده می شود . » (3 )
مرحوم آیت الله فاضل معتقد بودند که مقام علمی امام در مظلومیت عجیب و شگفت انگیزی قرار دارد و این در حالی است که این پیشوای بزرگ در جنبه های دیگر شخصیتی از جمله سیاسی و مبارزاتی نه تنها در داخل کشور که در سطح جهان به شهرت خیره کننده ای رسیده است .
غربت و مظلومیت جایگاه و مقام رفیع علمی امام خمینی از دو جنبه قابل تامل می باشد. جنبه اول این است که حجم وسیعی از وقت و فکر و انرژی و عمل امام خمینی در مبارزه سیاسی با رژیم ستمشاهی و تشکیل حکومت اسلامی سپری شد و همین مسئله مانع تلاش امام برای نشر آثار علمی خویش به صورت تدریس و تدوین گردید. بدیهی است جهاد و مبارزه امام با استعمار خارجی و استبداد داخلی و سرنگونی رژیم شاه و تشکیل حکومت اسلامی امری واجب و لازم و بسیار ارزشمند و حیاتی می باشد و یکی از درخشان ترین مقاطع تاریخ زندگی این رهبر کبیر و دوراندیش را باید همین نهضت رهایی بخش دانست و این حرکت مقدس بود که عامل احیای دین و قوانین متعالی آن شد لکن در عین حال حضرت امام خمینی در اثر اشتغال به امور سیاسی و مبارزاتی و حکومتی از نشر افکار بلند و جامع علمی خود باز ماند.
مرحوم آیت الله فاضل درباره این جنبه از مظلومیت علمی حضرت امام خمینی چنین می فرمایند :
شاید سالیانی دراز طول بکشد تا همه ابعاد وجودی حضرت امام روشن بشود و آنچه تا به حال برای ما روشن شده مقداری از ابعاد شخصیتی ایشان است و هنوز برخی از ابعاد امام مخصوصا جنبه علمی ایشان مشخص نشده است . من 26 سال است که کتاب تحریرالوسیله را شرح می کنم . برای شرح کتاب وقتی مطالب دیگران را با نظریات ایشان مقایسه می کنم فاصله زیاد می بینم نظریات ایشان بسیار دقیق و با ارزش است . با این حال مقام علمی ایشان بسیار مخفی مانده است . به حاج احمدآقا گفتم : پدر شما شهرت جهانی پیدا کرده و فکر نمی کنم کسی روی زمین باشد که اسم ایشان را نشنیده باشد ولی از نظر علمی محرومیت و مظلومیت عجیبی دارد.
اگر این گرفتاری های امام نبود و فقط جنبه علمی متمحض بود حوزه از وجود ایشان استفاده زیادی می توانست بکند لکن گرفتاری تشکیل و اداره حکومت ایشان را از این معنی بازداشت . » (4 )
جنبه دوم غربت و مظلومیت علمی امام خمینی این است که نه تنها از خرمن های وسیع علم و دانش امام خمینی به صورت تدریس و برگزاری محافل علمی و پرسش و پاسخ و نوشتار خوشه چینی نشد بلکه از آثار مکتوب و غیرمکتوب باقیمانده از امام نیز بهره وری صحیح به عمل نیامد و متاسفانه حوزه های علمیه و مراکز پژوهشی در موضوعات فلسفه و عرفان و فقه و تفسیر و اصول و کلام از این آثار گرانسنگ که به صورت میراث علمی از آن بزرگمرد تاریخ باقی مانده است استفاده صحیح نمی کنند.
مرحوم آیت الله العظمی فاضل در این باره چنین توضیح می دهند :
« مقام علمی امام به ویژه برای طلبه هایی که درس ایشان را ندیده اند و کتاب های ایشان را درست مطالعه نکرده اند خیلی روشن نیست و من مخصوصا به برادران طلبه جوان نصیحت می کنم که از کتاب های ایشان غفلت نکنند مخصوصا پنج جلد کتاب بیع به تمام معنا قابل استفاده است . مطالبی در آن هست که در هیچ کجا یافت نمی شود . » (5 )
2 ـ یکی دیگر از ابعاد شخصیت جامع حضرت امام خمینی که در کنار جایگاه و مقام رفیع علمی او قرار دارد و رکن محسوب می شود سیاست و حکومت است .
در نگاه حضرت امام خمینی سیاست به مفهوم صحیح آن که شیوه های مدیریت و اداره جامعه و کشور به نحو مطلوب و آمیخته با ارزش های والای نهفته در اخلاق سیاسی و مدیریتی اسلام می باشد از متن دین برمی خیزد و از آنجا که اسلام برای تدبیر امور مردم در همه شئون حیات آمده است به طور طبیعی دارای نظام متقن و مدون سیاسی می باشد.
امام خمینی می فرمود :
« اسلام برنامه زندگی دارد اسلام برنامه حکومت دارد . » (6 )
همچنین همواره تصریح می کرد :
« آنقدر آیه و روایت که در سیاست وارد شده است در عبادات وارد نشده است » (7 )
حضرت امام خمینی به سیره و روش پیامبر(ص ) و ائمه اطهار(ع ) استناد می کرد که در متن فعالیت های سیاسی حاضر و فعال بودند و زمام امور مردم را در دست داشتند و به ساماندهی زندگی آنان در همه ابعاد اهتمام می ورزیدند. رهنمود ذیل یکی از موارد سخنان امام خمینی در این زمینه است :
« مسئله جدابودن دین از سیاست مسئله ای که با کمال تزویر و خدعه طرح کردند حتی بر ماهم مشتبه کردند... در صورتی که آقایان خواندند در دعاهای معتبر : ساسة العباد » (8 )
ساسة العبادـ یعنی اداره کننده امور بندگان خدا ـ (9 ) از صفات و ویژگی های امامان معصوم (ع ) برشمرده شده است و به طور طبیعی وقتی آن مطهران در سیاست دخالت می کردند و به تشکیل حکومت برای اداره جامعه اهتمام می ورزیدند در هر عصر این « اصل » باید به مرحله عمل درآید و تشکیل حکومت اسلامی توسط فقهای اسلام از وظایف مهم و حیاتی در دوره غیبت است که باید محقق گردد.
حضرت امام خمینی برای نیل به هدف مزبور جهاد و مبارزه با رژیم ستمشاهی را که از عوامل و مهره های استعمار انگلیس و آمریکا بود آغاز کرد و از ابتدای نهضت مقصد تشکیل حکومت اسلامی را به همگان نمایاند.
مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنکرانی حرکت تاریخساز حضرت امام خمینی در ایجاد انقلاب اسلامی با هدف نهایی تشکیل حکومت اسلامی را یکی از عظیم ترین اقدامات این رجل بزرگ الهی می دانست و بارها درباره این جنبه وجلوه از افکار و عملکردهای امام خمینی زبان به تبیین و تمجید می گشود. سخن ذیل یکی از نمونه ها و مصادیق مزبور می باشد :
« باید دید امام خمینی چه کمبودی را احساس کرد که خود را موظف به این امر نمود کسی که قسمت عمده ای از مردم در امر مرجعیت به ایشان رجوع کرده بودند چرا دست از درس و بحث به یک معنا کشید و به فکر قیام علیه ظلم و برپایی حکومت اسلامی افتاد امام خمینی و یاران او احساس کردند در جامعه ایران قبل از انقلاب روزبه روز مسائل اسلامی قوس نزولی را طی می کند و به جایی رسید که اگر حکومت طاغوت ادامه می یافت اثری از اسلام نمی ماند. اولین کمبودی که امام احساس کرد این بود که عقاید مردم متدین روزبه روز کم رنگ می شد به علاوه این مملکت می توانست مستقل و آباد باشد اما متاسفانه در اختیار اجانب قرار گرفته بود. او در عین این که نفع شخصی خود را در ادامه درس و بحث و تالیف می دید از همه دست کشید و تمام وجود خود را برای خدمت به دین و دنیای مردم قرار داد و در این راه زجرها و زحمات زیادی را متحمل شد . » (10 )
مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنکرانی حرکت تاریخی امام خمینی را به حرکت بزرگ و تاریخساز پیامبراکرم (ص ) تشبیه می کند و اذعان می دارد که تحول به وجود آمده توسط امام خمینی در جامعه ایران همچون تحولی است که رسول خدا(ص ) در میان مردم آن عصر ایجاد نمود و موجب تغییر مسیر تاریخ گردید :
« تحولی را که امام بزرگوار در جامعه ایران به وجود آورد شبیه همان تحولی است که رسول گرامی اسلام (ص ) در مردم جاهلیت به وجود آورد... امام با پیروزی انقلاب خود و از بین بردن رژیم طاغوت و برقرار کردن نظام جمهوری اسلامی ـ آن نظام اسلامی واقعی که برای اولین بار بعد از چهارده قرن و بعد از حکومت رسول الله در ایران به وجود آمد ـ مهم ترین اثر رهبری خویش را نشان داد. این اثر رهبری این بزرگمرد و شخصیت کم نظیر بلکه بی نظیر در تاریخ اسلام و بلکه در تاریخ جهان بود. امام در سایه اسلام نه تنها قوانین اسلام را پیاده کرد بلکه به مردم ایران و جهان بینش داد و به مردم ایران به تمام معنا آزادی و استقلال داد . » (11 )
آیت الله العظمی فاضل لنکرانی همان گونه که خود را در سایر جلوه های نورانی و ملکوتی حضرت امام خمینی ذوب کرده بود و از خط مشی و رفتار و سلوک متعالی این رجل بزرگ الهی تبعیت کامل می نمود در جنبه و جلوه مبارزاتی او که جهاد در راه خدا را به بهترین وجه متجلی می ساخت ذوب شده بود و به همین دلیل بهترین لحظات عمر خویش را در یاری رسانی به امام خمینی و تلاش و جهاد خالصانه در مسیر تحقق انقلاب شکوهمند اسلامی سپری نمود به گونه ای که در این راه رنج و سختی های تبعید را تحمل کرد . (12 ) ولی دست از حمایت امام خمینی و نهضت مقدسش برنداشت چنان که رهبر انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای به هنگام ارتحال این مرجع مبارز تصریح کردند : « حوزه علمیه یکی از استوانه های علمی و تحقیقی و یکی از استادان برجسته خود و ملت ایران یکی از مراجع تقلید انقلابی و بیدار و پرتحرک خود را از دست داد. ایشان در سال های طولانی دوران اختناق در شمار برجستگانی از حوزه علمیه قم بودند که در میدان های گوناگون مبارزات حضور داشته و رنج تبعید را به جان خریدند و پس از پیروزی انقلاب از جمله روحانیون نامداری بودند که نقش های مهمی در همه موارد حساس ایفا نمودند . » (13 )
و این گونه است که راه جهاد و مبارزه در راه خدا و آثار و تحول زای آن در دل تاریخ و قلب زمان زنده و راهگشا می باشد و همواره فریاد رهایی بخش همه جهادگران در فضای وسیع اعصار طنین انداز است .
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
پاورقی :
1 ـ سینای فقاهت مرکز فقهی ائمه اطهار(ع ) ص 85
2 ـ همان منبع ص 87
3 ـ همان منبع
4 ـ همان منبع ص 88
5 ـ همان منبع
6 ـ صحیفه امام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ج 2 ص 31
7 ـ همان منبع ج 6 ص 43
8 ـ همان منبع ص 41
9 ـ به وجود مشخصه سیاست اسلامی در ائمه اطهار(ع ) در زیارت جامعه کبیر و با عبارتی که از نظر گذشت تصریح شده است .
10 ـ سینای فقاهت ص 91
11 ـ همان منبع ص 94
12 ـ مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنکرانی در خرداد سال 1349 در جمع دوازده نفری فضلای حوزه علمیه قم قرار داشت که با انتشار اعلامیه ای مرجعیت حضرت امام خمینی را به اطلاع عموم رساندند. رژیم شاه بعضی از امضا کنندگان این اعلامیه را زندانی و برخی را تبعید نمود. مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنکرانی به بندرلنگه تبعید شد و شرایط سخت آن محیط را تحمل نمود. با توجه به نامساعدبودن آب و هوای بندرلنگه رژیم شاه احساس خطر کرد و ایشان را به یزد تبعید نمود.
13 ـ بخشی از پیام رهبر انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای که به مناسبت ارتحال آیت الله فاضل لنکرانی در تاریخ 86 3 26 منتشر گردید .
آیت الله العظمی فاضل لنکرانی :
شاید سالیان دراز طول بکشد تا همه ابعاد وجودی حضرت امام روشن بشود و آنچه تا به حال برای ما روشن شده مقداری از ابعاد شخصیتی ایشان است و هنوز برخی از ابعاد شخصیت امام مخصوصا جنبه علمی ایشان مشخص نشده است
مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنکرانی حرکت تاریخساز حضرت امام خمینی در ایجاد انقلاب اسلامی با هدف نهایی تشکیل حکومت اسلامی را یکی از عظیم ترین اقدامات این رجل بزرگ الهی می دانست و بارها درباره این جلوه از افکار و عملکردهای امام خمینی زبان به تبیین و تمجید می گشود
آیت الله العظمی فاضل لنکرانی بهترین لحظات عمر خویش را در یاری رسانی به حضرت امام خمینی سپری نمود به گونه ای که در این راه رنج و سختی های تبعید را تحمل کرد
نه تنها از خرمن های وسیع علم و دانش امام خمینی به صورت تدریس و برگزاری محافل علمی و پرسش و پاسخ و نوشتار خوشه چینی نشد بلکه از آثار مکتوب و غیرمکتوب باقیمانده از امام نیز بهره وری صحیح به عمل نیامد و متاسفانه حوزه های علمیه و مراکز پژوهشی در موضوعات فلسفه عرفان فقه اصول تفسیر و کلام از این آثار گرانسنگ که به صورت میراث علمی از آن بزرگمرد تاریخ باقی مانده است استفاده صحیح نمی کنند